Atmosferdeki havanın bu yükselişi ve batışı hem küresel ölçekte hem de yerel ölçekte gerçekleşmektedir. Peki farklı rüzgar türleri nelerdir?

Küçük Ölçekli Rüzgarlar

Yerel rüzgarın en basit örneklerinden biri deniz meltemidir. Yaz aylarında güneşli günlerde güneş ışınları toprağı hızla ısıtır. Buna karşılık, deniz yüzeyi güneş ışınlarını emmek için daha büyük bir kapasiteye sahiptir ve ısınması daha zordur – bu, sıcak kara ve daha soğuk deniz arasında bir sıcaklık karşıtlığına yol açar.

20250102_013835

20250102_013733

20250102_013624

20250102_013518

20250102_013411

20250102_013258

20250102_013149

20250102_013021

20250102_012908

20250102_012806

20250102_012702

20250102_012553

20250102_012451

• 
  KIZILAY~SMS~50₺
• 
  KIZILAY~SMS~50₺
• 
  KIZILAY~SMS~50₺
• 
  KIZILAY~SMS~50₺
• 
  KIZILAY~SMS~50₺
• 
  KIZILAY~SMS~50₺
• 
  KIZILAY~SMS~50₺
• 
  KIZILAY~SMS~50₺
• 
  KIZILAY~SMS~50₺
• 
  KIZILAY~SMS~240₺

Toprak ısındıkça üzerindeki havayı da ısıtır. Daha sıcak hava, çevreleyen soğuk havadan daha az yoğun hale gelir ve kaynar su kabındaki kabarcıklar gibi yükselmeye başlar. Yükselen hava, arazi üzerindeki basıncın düşmesine neden olur. Deniz üzerindeki hava daha soğuk ve daha yoğun kalır, bu nedenle basınç iç kısımdan daha yüksektir.

Şimdi bir basınç farkı oluşturduk ve hava bu farkı eşitlemeye çalışmak için denizden iç kısımlara doğru hareket ediyor – bu bizim deniz meltemimiz. Sıcak ve güneşli bir günde plajların neden iç bölgelere göre daha serin olduğunu açıklıyor.

Büyük Ölçekli Rüzgarlar

Benzer bir süreç küresel ölçekte gerçekleşir. Güneş ışınları, kutup bölgelerinde ekvator bölgelerine göre çok daha eğik bir açıyla yeryüzüne ulaşır. Bu, sıcak ekvator ve soğuk kutuplar arasında bir sıcaklık farkı oluşturur. Böylece ısınan hava ekvatorda yükselir (düşük basınca yol açar), soğuk hava ise kutupların üzerine düşer (yüksek basınca yol açar). Soğuk kutup havası, yükselen tropikal havanın yerini almak için güneye doğru hareket etmeye çalışırken, bu basınç farkı küresel bir rüzgar sirkülasyonu oluşturur. Ancak bu, dünyanın dönüşü (Coriolis etkisi olarak bilinir) nedeniyle karmaşıktır.

Ekvatorda yükselen hava, atmosferde daha yüksek seviyelerde kutuplara doğru hareket eder, ardından soğur ve kuzey (ve güney) 30 derece enleminde batar. Bu, subtropiklerde yüksek basınca yol açar. Bu batan hava yeryüzüne yayılır – bir kısmı güneye ekvatordaki düşük basınca (alışveriş rüzgarları olarak bilinir) doğru döner ve ‘küresel dolaşım kalıpları’ olarak bilinen bir dolaşımı tamamlar.

Bu havanın bir başka kısmı kutuplara doğru hareket eder ve Kuzey Kutbu’ndan (veya Antarktika’dan) güneye doğru yayılan soğuk havayla karşılaşır. Bu subtropikal hava ile kutup havasının buluşması, yakın bir enlemde gerçekleşir ve çoğu hava sistemimizin kaynağıdır. Sıcak hava, kutup havasından daha az yoğun olduğu için, onun üzerine yükselme eğilimi gösterir – bu yükselen hareket, kıyılarımıza rüzgar ve yağmur getiren düşük basınçlı sistemler oluşturur. Küresel dolaşımın bu kısmı orta enlem hücresi olarak bilinir.

Diğer bir önemli faktör ise, dünyanın dönüşünden kaynaklanan Coriolis etkisinin, havanın doğrudan yüksek basınçtan alçak basınca akmadığı, bunun yerine sağa saptığı anlamına gelmesidir (kuzey yarım kürede – güney yarım kürede bunun tersi geçerlidir). Bu bize İngiltere genelinde hakim batıdan güneybatıya doğru esen rüzgarlarımızı verir.

Originally posted 2021-07-09 18:07:58.